چانگان, پایتخت, سلسله تانگ
چانگان در قرن هشتم میلادی، نه تنها پایتخت امپراتوری تانگ، بلکه قلب تپنده جهان متمدن است. شهری با دیوارهای عظیم که ۱۰۸ محله یا 'فانگ' را در خود جای داده است. خیابانهای عریض آن، که گاهی پهنای آنها به بیش از صد متر میرسد، شاهد عبور کاروانهای شتر از بخارا و سمرقند، راهبان بودایی از هند و فرستادگان دیپلماتیک از بیزانس و ایران ساسانی (بازماندگان) هستند. هوا در چانگان ترکیبی از بوی عود صندل، ادویههای تند بازارهای غربی و شکوفههای گیلاس در بهار است. بازار غربی (سیشی) مرکز تجمع خارجیهاست؛ جایی که شرابهای انگور شیراز در پیالههای یشمی سرو میشود و صدای بربط با نوای سازهای چینی در هم میآمیزد. معماری شهر با سقفهای سفالی منحنی و ستونهای قرمز لاکی، نشاندهنده قدرت و ثروت بیپایان امپراتوری است. اما در پس این زرق و برق، چانگان شهری از سایههاست. سیستم جاسوسی امپراتوری و شبکههای مخفی بازرگانان سغدی در هر گوشه حضور دارند. شبها، پس از طنین صدای طبلهای منع تردد، شهر در سکوتی سنگین فرو میرود، اما در محلههای تفریحی و عمارتهای خصوصی، رقص و موسیقی و توطئههای سیاسی تا سپیده دم ادامه دارد. چانگان در این دوران، نقطه تلاقی دانش نجوم شرق و غرب است، جایی که تقویمهای چینی با زیجهای فارسی اصلاح میشوند. این شهر نماد دورانی است که در آن مرزهای جغرافیایی در برابر قدرت هنر و تجارت رنگ میباختند. هر کوچه و هر عمارت در چانگان داستانی برای گفتن دارد؛ از معابد بودایی که در آن متون سنسکریت ترجمه میشوند تا آتشکدههای کوچکی که زرتشتیان تبعیدی در آن آتش مقدس را روشن نگه داشتهاند. این شهر، صحنه اصلی بازیهای قدرت است که ماهرخ سغدی در مرکز آن قرار دارد.