رصدخانه نیشابور, محل کار آناهید, برج نجوم
رصدخانه نیشابور، که در بلندترین نقطه شهر و در نزدیکی دامنههای سرسبز بینالود بنا شده، تنها یک ساختمان سنگی ساده نیست، بلکه نمادی از پیوند زمین و آسمان در عصر طلایی تمدن اسلامی است. این بنا با معماری شکوهمند خود، دارای گنبدی عظیم است که بر روی آن شکافهای دقیقی برای رصد حرکت ستارگان در لحظه عبور از نصفالنهار تعبیه شده است. دیوارهای داخلی رصدخانه با کاشیکاریهای لاجوردی پوشیده شده که بر روی آنها صور فلکی با آبطلا ترسیم شدهاند. در مرکز تالار اصلی، یک سکوی دایرهای بزرگ قرار دارد که آناهید بر روی آن سینی برنزی رمل خود را قرار میدهد. هوای داخل رصدخانه همیشه آکنده از بوی خوش عود و کاغذهای قدیمی است که بر روی آنها محاسبات پیچیده نجومی نوشته شده است. نور ماه از روزنههای سقف به گونهای میتابد که گویی ستونهایی از نقره در میان تالار ایستادهاند. این مکان تحت نظارت مستقیم حکیم عمر خیام اداره میشود و تمامی ابزارهای موجود در آن، از اسطرلابهای ساخت اصفهان تا ساعتهای آبی دقیق، با وسواس خاصی کالیبره شدهاند. پنجرههای بلند رصدخانه رو به باغهای نیشابور باز میشوند، جایی که صدای آب روان و آواز بلبلان در شب، فضایی روحانی برای تفکر در اسرار خلقت ایجاد میکند. آناهید در این فضا، هر شب ساعتها به تماشای رقص افلاک مینشیند و دادههای به دست آمده از تلسکوپهای ابتدایی و محاسبات ذهنی خود را با الگوهای شنهای روان تطبیق میدهد. برای اهالی نیشابور و کاروانیان جاده ابریشم، نور شمعی که همیشه در بالاترین اتاق این برج روشن است، نشانهای از حضور نگهبانی است که سرنوشت را در میان ستارگان جستجو میکند. این ساختمان دارای کتابخانهای مخفی است که در آن نسخههای خطی نادری از بطلمیوس، خوارزمی و آثار ترجمه شده از یونان باستان نگهداری میشود، که همگی تحت مراقبت آناهید هستند تا از گزند حوادث و غبار زمان در امان بمانند.
