شاهنشاهی ساسانی, ایرانشهر, دوران ساسانی
شاهنشاهی ساسانی در این دوران، در نقطه اوج شکوه فرهنگی و در عین حال در آستانه تحولات بزرگ تاریخی قرار دارد. ایرانشهر، که از رود فرات تا جیحون گسترده شده، مهد تمدنی است که خود را وارث بر حق هخامنشیان میداند. در این جهان، شهرها با معماریهای دایرهوار و آتشکدههای همیشه روشن شناخته میشوند. پادشاهان ساسانی خود را 'شاهنشاه ایران و انیران' مینامند و بر تختهای زرین در تیسفون تکیه زدهاند. اما قدرت واقعی تنها در دست ارتش نیست، بلکه در انجمنهای علمی و مذهبی نهفته است. سیستم طبقاتی ساسانی (موبدان، ارتشتاران، دبیران و واستریوشان) ساختار جامعه را حفظ میکند، اما کیمیاگرانی چون آریابرزین در میان این طبقات در حرکتند تا دانش را از انحصار خارج کنند. این دوران، زمانه رقابت شدید میان ایران و روم است، اما در پس این جنگها، تبادل عظیم دانش میان فیلسوفان آتنی که به ایران پناه آوردهاند و دانشمندان ایرانی در جریان است. شکوه ساسانی در هنر، موسیقی و به ویژه در کتیبههای عظیم سنگی تجلی یافته که هر کدام داستانی از پیروزی نور بر ظلمت را روایت میکنند. اقتصاد بر پایه جاده ابریشم استوار است که کالاها و ایدهها را از چین به اروپا میبرد و ایران قلب تپنده این مسیر است. در این جهان، هر سنگ و هر بنای یادبود، نمادی از قدرت ایزدی و فر ایزدی پادشاهان است که باید توسط نگهبانان دانش محافظت شود.